In Magni Hippocratis librum de Humoribus purgandis. Et in libros Tres De Diaeta Acutorum Ludovici Dureti, Segusiani, Commentarii Interpretatione et Enarratione insignes
Texte grec/latin suivi du commentaire pour le De Humoribus. Index des noms. Texte latin annoté et commenté pour le De Ratione Victus in Morbis acutis. Texte latin et commentaire de la première section (constitution) du second livre des Epidémies.
Université Paris Cité. BIU Santé Médecine
0001 - Page sans numérotation - Ex-libris
0003 - Page sans numérotation - [Page de titre]
0005 - Page sans numérotation - Nobilissimo, ac spectatissimo Domino Carolo Buuardo, in utroque Regis Consistorio Secretiori Consiliario, & Archiatròn Comiti meritissimo Petrus Girardet S.P.D. Epistola
0009 - Page sans numérotation - Petrus Girardet, Doctor Medicus Parisiensis, Humanissimo Lectori S
0015 - Page sans numérotation - Priuilege du Roy
0017 - Page sans numérotation - Approbatio
0018 - Page sans numérotation - In Ludouicum Duretum, Magni Hippocratis libros commentariis illustrantem
0019 - Page 1 - Hippocratis Magni de Humoribus purgandis. Interprete et Enarratore Ludouico Dureto, Segusiano
0020 - Page 2 - I. Coloratio corporis humoribus, si non sint reflui, similis efflorescit
0023 - Page 5 - II. Ducendi verò sunt omnes quà viam affectant, & per loca lege naturae commoda, nisi quorum mitificationes fiunt in tempore
0027 - Page 9 - III. Mitificationes autem seu maturationes inclinationem habent aut foras, aut intro, aut aliò quò oportet
0030 - Page 12 - V. Inexperta medicatio, difficultas experiendi
0039 - Page 21 - VII. Viscerum vacuitas, repletio abdominis & crassitudo, per superiora alimentum
0043 - Page 25 - VIII. Sursum inclinatio. Deorsum inclinatio
0044 - Page 26 - IX. Quae sponte sursum deorsùmue feruntur, quae prosunt aut obsunt: congenita forma, regio, mos, aetas, temporis vicissitudinis ratio, morbi status, nimietas, paucitas, siue quibus deest aut abundat
0048 - Page 30 - X. Medela, declinatio / XI. Deriuatio ad capitis dolores curandos, per obliqa, quà viam affectant, aut reuulsio, quibus sursum deorsum, quibus deorsum sursum aut desiccandi locus est, aut quibus superiora, aut quibus inferiora, aut eluitur, aut quibus sedabitur dolor
0050 - Page 32 - XII. Quae diffusa sunt, non sunt intro reuocanda, sed ipsas excrementorum vias siccare
0051 - Page 33 - XIII. Perturbatio, perfusio, ablutio, quibus ad anum secessio fit, unde conceditur, exoluitur, aut medicamentum, aut ulcus, aut quispiam coactus humor & concretus, aut germen, aut flatus, aut stercus, aut animalculum, aut aestus, aut alia affectio
0054 - Page 36 - XIIII. Haec verò attendenda sunt, quorsum, quae ultro fiunt aut apparent, desinant; aut cuiusmodi sunt pustulae oborientes ab exustione, quatenus sunt eiusmodi ut aut noceant aut prosint...
0057 - Page 39 - XV. Cognitio haec vomitus, deiectionis, aut expectorati, mucoris, tussis, ructus, singultus, flatus, urinae, sternutamenti, lacrymarum, pruritus, vellicationum, contactus, sitis, famis, satietatis, somni, laboris, cessationis, corporis, mentis, morum institutorum, memoraie, vocis, silentij
0063 - Page 45 - XVI. Mulieri uterinae purgationes, quae supernè vi erumpunt cum torminibus coniuncta, pinguia, meraca, spumantia, calida, mordacia, varia, abradentia, foeculenta, cruenta, flatus, expertia, cruda, cocta, sicca, quaeque circumfluunt, alacritatem molestiàmque aegri contemplari oportet, antequam periculum accidat
0067 - Page 49 - XVII. Maturatio, deiectio earum rerum quae partibus diaphragmate inferioribus vitium, purgationis indigens, concepére, fluctuatio eorum quae supra sunt; tum quae ex utero feruntur: In auribus sordes, humoris efferi concitatio, adapertio vasorum, vacuatio, calefactio, refrigeratio, intus, foras; aliorum quidem, caeterorum non
0069 - Page 51 - XVIII. In partibus umbilico inferioribus quoties tormina excitantur, tarda & mollia sunt illa tormina, contrà in partibus umbilico superioribus / XIX. Quae feruntur ex aluo, quà viam affectant, spumae expertia, cocta, siue cruda, frigida, foetida, putria, sicca, humida, olfactu grauia
0070 - Page 52 - XX. Sitis quae antea non erat, & nullus ardor, nec alterius cuiuspiam causae excusatio adferri possit, urina, nasi humectatio
0071 - Page 53 - XXI. Prolapsus in pedes, siccitas, ac non collapsus corporis habitus, spiritus turbidus, hypochondrium, extimae partes, oculi malè affecti, coloris mutatio; pulsus, refrigeratio, palpitatio, tremores, durities cutis, neruorum, articulorum, vocis, mentis; figura spontanea, capilli, ungues, alacritas aut aegri molestia
0075 - Page 57 - Secunda huius Libri pars, in qua de Signis agitur. I. Existunt haec signa: odores corporis, oris, deiectionis, auris, flatus, urinae, ulceris, sudoris, sputi, narium; cutis salsa, aut salsa sputa, aut nares, aut lachrymae, aut alij humores; an omnino similia inter se quae prosunt, aut obsunt
0077 - Page 59 - II. Insomnia qualia videat, & in somnis quae faciat; si acutè audiat, & ita sit animo comparatus ut audiat; tum si numero & dignitate vincant & fortiora sint quae apparent, sintque maioris momenti salutaria quàm lethalia, aut contrà: si omni sensu omnia percipiant & alacriter ferant
0079 - Page 61 - III. Cuiusmodi sunt odores, sermones, vestitus, figurae, atque talia alacriter ferant, quae cum sponte apparent, adiumentum afferunt; tunc etiam quibus eiusmodi signa commemorata afferunt crisim, & quam indicandi & iudicandi vim habeant, ..
0081 - Page 63 - IIII. Quae sunt vicina loco, situ, atque communia; illa primùm & maximè labefactantur
0082 - Page 64 - V. Cuiusque morbo historiam seu descriptionem ex his quae initio apparent & fiunt, ex urinis quales hae fuerint, tum qualis existat collapsus, degener color, imminutio spiritus, & cum eis coniuncta diaeta
0084 - Page 66 - VI. Oportet, inquam, animo complecti, an quae secedunt similia sint, deiectiones, urina, histericae purgationes, expectorata, narium mucus, oculi sudor tumoribus contra naturam, vulneribus, exanthematis, quaecumque ultro apparent, & quae fiunt artificio Medici, quae semper inter se similia
0086 - Page 68 - VII. Omniàque quae iudicandi & indicandi vim habent, & quae iuuant, nocent, interimunt; Omni studio fugiens declinet, prouocans & inuitans ducat, moueat, & obuijs ulnis excipiat: ..
0088 - Page 70 - VIII. Quinetiam qui abscessus eiusmodi sunt, cibis, potionibus, odoribus, aspectu, auditu, cogitationibus, secretionibus, humidis, calore, frigore, siccis, humectando, desiccando, unctionibus, linimentis, cataplasmatis, emplastris, inspersionibus; ..
0092 - Page 74 - IX. In paroxysmis periodicis cibi accessio non est adjungenda, nulla necessitate motus id facere debes, sed contrà deducendum de ciborum adiectionibus ante crises
0094 - Page 76 - X. Quae iudicantur & iudicanta sunt perfectè, neque nouare, neque ciere, nec medicamentis purgantibus, nec alijs irritamentis; sed missa facienda
0096 - Page 78 - XI. Concocta medicari seu purgare, atque mouere oportet, non cruda; nec in principiis, modò non turgeant, plurima verò non turgent
0098 - Page 80 - XII. Quae ducere oportet, ducenda sunt quò maximè natura vergit, per loca commoda
0099 - Page 81 - XIII. Excretiones non multitudine sunt aestimandae; sed si talia excernantur qualia oportet, & aegri facilè tolerant: Atque ubi usque ad animi defectiones expedit ducere, faciendum; si aeger possit tolerare: ..
0100 - Page 82 - XIIII. Quae enim sicca sunt, erunt calida; humida verò frigida. Quae verò subducendi vim habent, contraria pariunt ut plurimùm
0101 - Page 83 - XV. Atque haec diebus imparibus sursum, si & ipsae periodi atque adeo morbi status huiusmodi sunt ex paroxysmis: sed ut plurimùm quae paribus diebus mouentur, fiunt deorsum; sic enim quae sponte fiunt sursùm, imparibus; ..
0103 - Page 85 - XVI. Quinetiam quae tempore longiùs progressa, necessariò sunt eiusmodi ut ad decimumtertium diem, aut decimamquartam periodum perueniant, ut fiat decimatertiana, aut decimaquartana; ac decimotertio die motus fit deorsum, decimoquarto verò sursum; nam ad iudicandi vim ita confert
0104 - Page 86 - XVII. Tum quae in vigesimum morbi diem cadunt, nisi quòd quaecumque viam affectant deorsum, maxima ex parte purgare oportet; sed haec molienda non sunt, cùm in procinctu est crisis, sed ultra; nam in morbis acutis rarò multa ciere oportet; contrà in febribus laboriosis totum
0106 - Page 88 - XVIII. In febribus laboriosis in articulos & ad maxillas potissimùm abscessus fiunt, propter vicina cuiusque doloris loca, quamvis fere sursum. Quod si lentus morbus ac deorsum viam affectet, infernè fiunt abscessus: ..
0109 - Page 91 - XIX. Quinetiam si parte aliqua laborarit, aut lassitudine fractus fuerit, priusquam aegrotare coeperit, eò loci se morbus obfirmat, cuiusmodi illud fuit, quod animaduertimus Perinthi, tussiculosis & anginâ correptis; ..
0111 - Page 93 - XX. Maximè in hoc debet esse Medicus exercitatus, ut intelligat quibus anni temporibus humores efflorescant; tum cuiusmodi morbos in singulis pariant, necnon quae quibusque morbis affectiones inesse videantur
0112 - Page 94 - XXI. Tum autem corpus aliud atque aliud, in quem morbum communis & propria cuiusque natura sit procliuis, exempli causâ, quid lien intumescens efficiat; horum enim sanè natura & colores fiunt deteriores, & corpora intumescunt. Tum si quid eiusmodi fuerit, exercitatum in his esse oportet
0114 - Page 96 - XXII. Animi impotentia potionis & cibi, somni, vigiliarum, aut propter studia quaedam, ut tesserarum, aut bonarum artium, aut necessitatis causâ, studium pertinax, & quarum rerum ordinatum, aut ordinis expers
0115 - Page 97 - XXIII. Mutationes ex quibus in quae / XXIV. Ex moribus, animi industria & alacritas, aut quaerendo, inuestigando, cogitando, aut videndo, aut dicendo, aut si quid aliud; ut tristitiae, irae memores, cupiditates, quae aut fato, aut casu incidunt
0117 - Page 99 - XXV. Angustiae animi, item quae aut ad aspectum, aut ad auditum referuntur, qualia sunt corpora: ut molarum attritu dentes obstupescunt; & qui per loca caua progreditur artubus contremiscit; ..
0119 - Page 101 - XXVI. Timores, verecundia, tristitia, metus, moeror, voluptas, ira & caetera eiusmodi. Quae pars cuique corporis actioni est consecrata, his morem gerunt, inde sudores, cordis palpitatio, & quae sunt eiusmodi facultatum symptomata
0121 - Page 103 - XXVII. Quae extrinsecus admouentur & accidunt, aut bonis, aut malis non augent; perunctio, perfusio, litus, cataplasmatum usus, lanarum ligatura, & rerum eiusmodi...
0123 - Page 105 - XXVIII. Mammae, genitura, uterus; signa sunt & argumenta, tum in aetatum mutatione, & in suffocationibus uterinis, in tussibus, abscessus in testiculos oborti
0124 - Page 106 - XXIX. Ut in arboribus terra, sic in animalibus aluus succum alibilem suppeditat, & calefacit & refrigerat; refrigerat quidem plena vacuando, calefacit alibili succo abundans; & ut terra stercorata hyeme calida, sic & aluus
0125 - Page 107 - XXX. Inter animalia, verbigratia, testudines, & quicquid eiusmodi est naturâ praeditum, aetatibus, tempestatibus, annis sunt similia sui animantia, nec atteruntur mediocri rerum conuenientium usu...
0127 - Page 109 - Libri huius pars tertia, in qua de Morbis, & eorum causis agitur. I. Iam verò, quod ad morborum species & differentias attinet, alij sunt congeneres, & ij interrogando cognosci possunt: Et qui à regione principia causàsque ducunt, cuiusmodi pluribus familiares, & id multi norunt: ..
0130 - Page 112 - II. Ut autem regiones ad tempora malè sunt affectae, eiusmodi morbos pariunt; Exempli gratiâ, inaequalis calor aut frigus eiusdem diei autumnales procreat morbos in unaquaque regione; eodem modo de aliorum temporum tempestatibus iudicandum
0131 - Page 113 - III. Tamen existunt, à coenosis vaporibus atque palustribus & ex aquis, lithiases & splenicae affectiones: aliae verò ex ventis bonis & malis
0132 - Page 114 - IIII. In uniuersum autem temporum naturam referunt, ipsàque ex ijs morborum ideis descriptio seu historia...
0134 - Page 116 - V. At si qua temporis mutatio fiat & à naturali statu defectio, similes aut dissimiles erunt morbi, cuiusmodi in ea inciderint. Si autem cursum suum similiter perpetuent tempora, eiusmodi pariunt morbos, & in eandem inclinationem adducunt, ut icterum autumnalem
0136 - Page 118 - VI. Nam caloris & frigoris mutua vicissitudo est; ut si aestas biliosa fuerit, & bilis adaucta suppressa fuerit, eius suffusione fit icterus; & lienis tumores
0137 - Page 119 - Quinetiam si ver ita sit constitutum; & vere etiam fiunt morbi regij: nam ille motus proximè ad illud tempus accedit, iuxta anni speciem
0138 - Page 120 - VIII. Contrà si aestas vernis tempestatibus affecta, sudores in febribus copiosos expectare oportet, ac bene morati sunt morbi, nec peracuti, nec linguis peraridi
0139 - Page 121 - IX. Si autem ver hybernum fuerit, nouissimàque hyems viguerit, morbi incident hyemales cum tussi coniuncti & peripneumonici, aut etiam anginosi: ..
0141 - Page 123 - X. Unde fit ut anni tempora sint malè morata & sinistri iudicij, & sine ordine, sic & morbi existunt, si anticipauerint, aut ante tempus excretionem moliantur, aut si quid reliquiarum supersit
0142 - Page 124 - XI. Nam tempestates morborum recidiuas afferunt, & sunt earum conseruatrices, quemadmodum fuerant effectrices / XII. Quae cum ita sint; in eam curam incumbere debet Medicus, ut intelligat qualiter affecta corpora anni septem partes, earùmque septem tempestates excipiant
0143 - Page 125 - XIII. Austrina tempestas auditui grauis, caligniosa, capitis grauitatem, toti corpori lentitudinem affert & resolutionem; cùm haec austrina tempestas diu multùmque coeli potens fuerit, huiusmodi symptomata in morbis perpetiuntur ulcera glabra, maximè verò in ore, & pudendis, & aliis partibus
0144 - Page 126 - XIIII. Si verò aquilonia tempestas ingruat, tusses, faucium inflammationes, alui adstrictiones, difficultates meiendi, horrores, dolores laterum & pectoris ipsius. Itaque cum aquilo diu multùmque potens coeli fuerit, huiusmodi fere morbos expectare oportet
0146 - Page 128 - XV. Si talem habeat statum, cum squaloribus febres ardentes, ut plurimùm sunt coniunctae, & imbribus quoque ipsis febres diuturnae & putres: quibus ex rebus varia qualitate affectis nimietates inciderint, & ut affecta corpora exceperint, ab alio tempore
0147 - Page 129 - XVI. Ac pro ut huiusmodi aut illiusmodi humoris corpus dominatu tenetur, existunt siccitates austrinae &u aquiloniae; sic quoque & eodem modo & alia quoque differunt: atque illud quidem magnum & commemorabile: alius enim alio tempore, & regione magnus: Etenim aestas bilis procreatrix, ver sanguinis, ac caetera suo quaeque modo se habent
0149 - Page 131 - XVII. Mutationes omnes repentinae, vehementes, & diuturnae pariunt morbos, ac illae praesertim quae sunt insignes...
0151 - Page 133 - XVIII. At hominum naturae, quòd an anni tempora, aliae ad aestatem, aliae ad hyemem bene aut malè constitutae sunt; ..
0154 - Page 136 - XIX. Nouissima verò pars aestatis laboriosa est, insolationes, frequens potus, sine ordine cibi, arborum baccae, ut ex anni temporibus morborum rationem quis possit colligere
0155 - Page 137 - XX. Licet etiam è morbis praesentire futuras tempestates, aquas, ventos, siccitates, ut tempestates aquilonias & austrinas: integrum est enim ei, qui in hoc genere fuerit exercitatus, unde earum rerum sit ineunda ratio; ..
0157 - Page 139 - XXI. Sed haec breuiùs, nam si maiori ex parte eiusmodi fuerit annus: ut qualem statum inire coepit, obtineat; ut plurimùm morbi existent huiusmodi; et quanta erit vis earum tempestatum, tanta quoque & morborum magnitudo & frequentia, ac longissimi spatium temporis
0159 - Page 141 - XXII. Ex primis aquis, cùm ex diuturno squalore futurae sunt pluuiae, licet de hydròpibus multa praedicere, & quoties alia signa apparent, cùm aer ventis placidus in mutatione repentina...
0161 - Page 143 - Libri huius pars quarta. I. Quae cum ita sunt; Colores non sunt eiusmodi semper omnibus temporibus, atque tempestatibus, nec aquilonijs, nec austrinis, sic nec aetatibus ijdem sunt colores: ..
0163 - Page 145 - II. Qui habent haemorrhoidas nec pleuritide, aut inflammatione pulmonis, nec ulcere depascenti, nec furunculis, nec pustulis nigris corripiuntur, fortè nec etiam leprâ, nec vitiliginibus nigris
0165 - Page 147 - III. Verùm qui intempestiuè curati sunt, frequentibus eiusmodi malis paulò post correpti fuerunt; quicunque fiunt abscessus, ut fistulae, aliarum affectionum sunt remedia: ..
0167 - Page 149 - IIII. Suspecti loci excepturi labore, aut dolore, aut grauitate, aut quapiam alia re liberant; nam alijs partibus communicatio affectum parit inclinatione & appulsu
0168 - Page 150 - V. Ampliùs si sanguis non fertur, sed secundùm humoris affinitatem eiusmodi expectorant: Atque existunt quibus opportunè sanguis detrahi possit in eiusmodi affectionibus. Sed contrâ existunt alij quibus, ut & his, consentaneum non est educere sanguinem
0169 - Page 151 - VI. Haec verò missionem prohibent in ijs qui sanguinem expuunt, anni tempus, pleuritis, bilis
0170 - Page 152 - VII. Quae ad aures oboriuntur, quibuscunque sub crisim oborta nisi suppurauerint, cùm euanuerint recidiuus accedit morbus: ..
0172 - Page 154 - VIII. Quibus spes est abscessum fore in articulis; si urina feratur cruda & alba, crassa, qualis Arthigeni familiaris erat, sic in laboriosis febribus quartum morbi diem agentibus nonnunquam fertur, & vindicat ab abscessu; quòd ad illud urinae profluuium accesserit e naribus fluor sanguinis largior, praeclarè illud faciet
0173 - Page 155 - IX. Et cui intestinum dextrâ infestabatur, superueniente arthritide erat quietior; cùm verò hoc curationem recepit, laboriosior
0179 - Page 1 - Hippocratis Coi de ratione Victus exquisiti in morbis acutis siue de Tecmarsi, Liber primus. Ludouico Dureto, Segusiano, Interprete
0220 - Page 42 - Hippocratis Coi de Victus exquisiti ratione in morbis acutis, seu potiùs [ ... ]. Liber secundus. Inerprete Ludouico Dureto, Segusiano. Textus
0261 - Page 83 - Hippocratis Coi de Victus exquisiti ratione in morbis acutis, siue Tecmarsi, Liber tertius. Interprete Ludouico Dureto, Segusiano
0293 - Page 115 - Hippocratis Magni Sectio prima Libri secundi Epidemiòn. Interprete & Enarratore Ludouico Dureto, Segusiano. Textus
0314 - Page sans numérotation - Errata sic corrigenda / Acheué d'imprimer