Vicetiae : ex typ. D. Amadei ; apud F. Bolzetam, bibliopolam patavinum
Université Paris Cité. BIU Santé Médecine
0001 - Page sans numérotation - [Page de titre]
0003 - Page sans numérotation - Epistola
0017 - Page 1 - Praefatio, in qua propositi utilitas, et summa necessitas ostenditur; occasio scribendi, et modus tractationis explicatur
0019 - Page 3 - Liber Primus, in quo aliorum omnes opiniones examinantur. Recensentur, ac in ordinem rediguntur sententiae de proposito expendendae. Caput Primum
0020 - Page 4 - Prima opinio Cardani statuentis nullum esse finem spontaneae viuentium originis; sed ea temere, casuque produci. Cap. II. Conuellitur allata sententia, ostendendo sponte nascentia non fortuito, casuue fieri, sed gratia finis determinati. Cap. III
0021 - Page 5 - Diluuntur Cardani argumenta, ostendendo viuentia sponte genita fieri semper ex materia determinata, et non praeter intentionem agentis particularis. Cap. IV
0022 - Page 6 - Occurritur aliae rationi, demonstrando viuentia sponte genita obtinere illam perfectionem, quae fini est necessaria. Cap. V
0023 - Page 7 - Secunda opinio Theophili Zimarae dicentis viuentia sponte gigni ne frustra sit disposita materia; et ideo secundaria ratione a Natura intendi. Cap. VI. Expenditur Zimarae sententia, ostendendo sponte genita non oriri per accidens; non ex secundario naturae instituto; non ne materiae ad animationem disposito frustra sit. Cap. VII
0024 - Page 8 - Respondentur argumentis Zimarae, ostendendo quo fine differant viuentia sponte genita a viuentibus semine ortis; quae ratio nominis, quae perpetuitas, et quae multitudo insit sponte natis. Cap. VIII
0025 - Page 9 - Marcelli placitum asserentis viuentium ortum spontaneum esse ob unam uniuersi perfectionem. Cap. IX. Examinatur propositum dogma, ostenditur que uniuersi perfectionem, ac decus non esse finem, cuius gratia viuentia sponte nascantur. Cap. X
0026 - Page 10 - Satisfit rationibus oppositis, ostendendo quomodo in finali caussa differant rerum perfectarum, et imperfectarum species; et viuentia non esse partes uniuersi. Cap. XI. Lactantij sanctio statuentis finem spontanei viuentium ortus esse humanae sapientaie exercitationem. Cap. XII
0027 - Page 11 - Proposita sententia cribratur , ostendendo quae sit habitudo animi ad corpus: quomodo erga mala, et bona se habeat sapientia; et mala non esse finem. Cap. XIII
0028 - Page 12 - Satisfit argumentis Firmiani, demonstrando viuentia sponte nascentia non esse mala hominibus proposita; nec eorum finem esse humanae sapientiae exercitationem. Cap. XIV
0029 - Page 13 - Hieronymi Gabucini sententia fuit, viuentia sponte nasci ad aeris purgationem, et salubritatem. Cap. XV. Trutinatur allata opinio, monstrando sponte genita viuentia non consumere materiam putridam, nec aerem purgare; sed potius tetra lue inquinare. Cap. XVI
0030 - Page 14 - Occurritur argumentis oppositis, explicando qua ratione Natura maiorem curam habeat nobiliorum; non sinat ese ociosam materiam putrem; ac vermes se habeaut in ventre; atque in uniuerso. Cap. XVII
0031 - Page 15 - Caesalpini placitum dicentis viuentium spontaneam originem esse tum ut initio mundi animantiae physicae gigni potuerint; tum ut peste, vel igne, vel diluuio abolitae animatorum species omnes naturaliter regenerari valerent. Cap. XVIII
0034 - Page 18 - Examinatur Doctissimi Caesalpini sententia, et ostenditur primam omnium animalium originem spontaneam esse non potuisse; viuentium speciem ullam spontanea generatione perpetuam seruari non posse; et homines, aliaque infra hominem sita praestantiora bruta spontaneo exortu non prouenire ulla ratione valere. Cap. XIX
0036 - Page 20 - Respondetur argumentis obiectis, et primo desumpto a prima omnium animalium origine ab initio mundi. Cap. XX
0037 - Page 21 - Soluitur secunda Caesalpini ratio ducta ab aeternitate specierum seruanda, vel omnibus iniuiduis animantium peste, aut igne, aut Diluuio consumptis. Cap. XXI
0040 - Page 24 - Diluitur tertia Caesalpini ratio deprompta ab origine spontaneae viuentibus perfectioribus adscripta; et primum exependuntur vetustiorum Philosophorum, Poetarum, ac vulgi placita de proposito. Cap. XXII
0043 - Page 27 - Auicennae sententia de ortu hominum spontaneo in secundam confirmationem allata expenditur. Cap. XXIII
0044 - Page 28 - Magni Alberti opinio de hominum spontanea origine in eandem probationem proposita expenditur. Cap. XXIV
0045 - Page 29 - Quomodo caelum concurrat ad viuentium procreationem; unde soluitur tertia confirmatio de ortu hominum spontaneo. Cap. XXV
0047 - Page 31 - Quarta confirmatio de ortu hominum spontaneo examinatur, desumpta a modo, quo natura res procreare consuenit. Cap. XXVI
0049 - Page 33 - Quinta confirmatio spontanei hominum ortus expenditur ab eo desumpta, unde generabilium species aeternitatem nanciscantur. Cap. XXVII
0050 - Page 34 - Sexta confirmatio spontanei ortus hominum petita ex humanis figuris in belluis, ac lapidibus enodatur aperiendo talium figurarum caussas. Cap. XXVIII
0052 - Page 36 - Septima confirmatio conuellitur desumpta a constellationibus viuentium generationem respicientibus. Cap. XXIX
0053 - Page 37 - Octaua ratio diluitur, petita ex proportione inter Solem, et parentes intercedente in pangendis animalibus. Cap. XXX
0054 - Page 38 - Nona ratio explicatur desumpta ex dicto Aristotelis de ortu hominum ex verme. Cap. XXXI
0055 - Page 39 - Decima ratio dissoluitur ex Aristotele allata alicubi dicente quae semine gignuntur, eadem sponte posse oriri. Cap. XXXII. Undecima ratio tollitur educta ex eo, quod Aristoteles de hominibus e terra natis protulit. Cap. XXXIII
0056 - Page 40 - Duodecima ratio soluitur explicatione problematis, quo Aristoteles agit de ortu magnorum animalium in magnis mutationibus. Cap. XXXIV
0058 - Page 42 - Proponitur opinio dicentium caussam formalem spontaneae viuentium generationis esse putredinem. Cap. XXXV
0059 - Page 43 - Proscinditur allata opinio probando formalem caussam spontanei viuentium ortus non esse putredinem. Cap. XXXVI
0060 - Page 44 - Diluuntur argumenta, quae prius ostendere videbantur putredinem esse formam ortus spontanei viuentium; ac primum desumptum ex germinatione lecti defossi. Cap. XXXVII
0061 - Page 45 - Soluitur altera ratio petita ex modo, quo docet Aristoteles animalia fieri in ijs, quae putrescunt. Cap. XXXVIII
0062 - Page 46 - Diluitur alia ratio petita ex interpretatione Magni Alberti ad cum textum Aristotelis. Cap. XXXIX. Tollitur aliud argumentum ex Aristotele desumptum referente ortum animalium spontaneum in caliditatem putrefacientem. Cap. XL
0063 - Page 47 - Ex Aristotele dicente animalia creari vel siccis humescentibus, vel humidis siccescentibus, non haberi putredinem esse formam spontaneae viuentium generationis. Cap. XLI
0064 - Page 48 - Alia ratio explicatur ducta ex ortu ostreorum ab Aristotele promulgato. Cap. XLII
0065 - Page 49 - Diluitur ultima ratio, declarato celebri problemate Aristotelis de viuentibus ortis e semine nostro putrescente, ac ex alijs excrementis. Cap. XLIII
0066 - Page 50 - Alterea opinio Plutarchi, Magni Alberti, et Vallesii dicentium formalem caussam spontaneae viuentium generationis esse coctionem. Cap. XLIV
0067 - Page 51 - Coctionem non esse formam spontanei viuentium ortus, sed praeuiam dispositionem materiae: Quare proscinditur allata opinio. Cap. XLIV
0069 - Page 53 - Occurritur argumentis dudum allatis in confirmationem proscissae opinionis; primumque petito a mutatione, quae fit in coctione Cap. XLVI. Coctionem ea relatione, qua putredini comparatur in habitudine ad mistum, non sortiri rationem formae generationis: unde tollitur alia ratio. Cap. XLVII
0070 - Page 54 - Tertia ratio diluitur desumpta ex generatione fruticis e semine. Cap. XLVIII. Quartae rationis desumptae ex ortu vermium cum coctione, solutio. Cap. XLIX
0071 - Page 55 - Quinta ratio tollitur adscribens ortum spontaneum animalium calori coquenti. Cap. L. Satisfit sextae rationi, quae a fine coctionis, et generationis desumitur; coctionisque finis detegitur. Cap. LI
0073 - Page 57 - Septima ratio diluitur ostendendo materiam diuersa ratione per coctionem a calore, et per generationem ab efficiente primario terminari. Cap. LII
0075 - Page 59 - Octauae rationi respondetur, ostendendo quomodo Aristoteli plurima constent a caliditate, quae concoxerit. Cap. LIII. Theophrastum non assentiri dicentibus coctionem esse formam spontanei viuentium ortus. Cap. LIV
0076 - Page 60 - Bonamicum non suffragari opinantibus spontaneae viuentium generationis caussam formalem esse coctionem. Cap. LV
0077 - Page 61 - Materiam, ex qua proxime generantur viuentia, quae sponte nascuntur, vulgo, et Scaligero esse substantiam putrem. Cap. LVI
0078 - Page 62 - Proscinditur allata sententia; et primum ostenditur materialem caussam spontaneae viuentium generationis uniuersim sumptae non esse putridam corpulentiam. Cap. LVII
0079 - Page 63 - Nullum viuens sponte ortum, etiam in rebus putrescentibus, genitum esse Aristoteli ex putri materia. Cap. LVIII
0080 - Page 64 - Materiam spontaneae viuentium generationis non esse substantiam putridam, eo quia putredo sit dispositio materiei praecedens generationem. Cap. LIX
0081 - Page 65 - Putredinem non esse in materia spontaneae viuentium generationis tanquam priuationem: exercitatio cum subtilissimo Scaligero. Cap. LX
0083 - Page 67 - Diluuntur argumenta euersae opinionis, et primo desumptum a communi placito. Cap. LXI. Tollitur alia ratio fulta dicto Aristotelis asserentis viuentia sponte nata gigni cum putredine. Cap. LXII. Tertiae rationi ex Aristoteleo dogmate deductae occurritur. Cap. LXIII. Quarta ratio tollitur ex Aristoteleo itidem placito desumpta. Cap. LXIV
0084 - Page 68 - Materiam proximam spontaneae viuentium generationis Ianduno, et Mercenario esse humidum, quod ex misto putrescente dissoluitur, ac segregatur. Cap. LV. Spontanei viuentium ortus materiam absolute non esse humidum ex re putrescente segregatum. Cap. LXVI
0085 - Page 69 - Soluuntur rationes euersam opinionem roborantes, explicata sententia Aristotelis, Auicennae, et Costaeide materia viuentium genitorum in re putri. Cap. LXVII. Spontanea generatione orta viuentia non habere ullam caussam effectricem propriam, et proximam; sed solum remotam, et communem statuunt Paullus Venetus, et Conciliator. Cap. LXVIII
0086 - Page 70 - Proposita sententia conuellitur, ostendendo nil fieri posse a caussa remota, et communi sine proxima, et propria; caelestiaque in spontaneo viuentium ortu caussae proximae vices non adimplere. Cap. LXVIIII
0087 - Page 71 - Argumentis Conciliatoris occurritur, insinuato vero discrimine inter viuentium generationem spontaneam, et non spontaneam intercedente: explicataque ratione eius, quod est sponte, seu a seipso exoriri. Cap. LXX
0088 - Page 72 - Affertur opinio Scoti dicentis viuentium sponte natorum animas non aliunde quam a summo Deo proxime prouenire. Cap. LXXI
0089 - Page 73 - Expenditur allata sententia; ostenditurque caussam effectricem proximam spontaneae viuentium generationis non esse Deum. Cap. LXXII
0091 - Page 75 - Ratio prima Scoti expenditur, ac ex rei natura patefiunt omnes caussae efficientes, a quibus subordinatis viuentia sponte nata suas animas varia ratione sortiuntur; ac primum explicatur quomodo a Deo, et ab Intelligentijs, et a caelo promoueatur spontanea generatio. Cap. LXXIII
0092 - Page 76 - Id, a quo semen prouenit, aut semini proportionale, ut habeat rationem caussae tribuentis animam genito animanti: unde tollitur alia obiecto Scoti. Cap. LXXIV
0093 - Page 77 - Semen, et proportionale ut sit imperfectius viuente ex eo generationem habente; et quomodo quid gignere possit aliud seipso perfectius. Cap. LXXV. Semini demendam non esse rationem generantis, quia sit instrumentum, et medians inter generans, et genitum. Cap. LXXVI
0094 - Page 78 - Semen, et proportionale non esse deturbandum a genere caussae effectricis, quia cedat in materiam geniti viuentis. Cap. LXXVII
0095 - Page 79 - Semini, ac proportionali non esse interdicendam rationem principij generatiui, eo quod non sit in instanti generationis, et internum genito. Cap. LXXVIII
0096 - Page 80 - Secunda expenditur ratio Scoti deprompta ex eo, quod est, ab uniformi agente naturali in materiam uniformem non posse generari viuens, et compositum difforme. Cap. LXXIX
0097 - Page 81 - Spontaneae, ac nonspontaneae viuentium generationis discrimen non esse a varietate agentis aequiuoci, et nonaequiuoci; unde soluitur alia Scoti ratio. Cap. LXXX
0098 - Page 82 - Quomodo seminum virtutes appellentur Diuinae; unde quarto ratio Scoti examinatur. Cap. LXXXI
0099 - Page 83 - Expenditur quinta ratio petita ex discrimine inter efficiens per essentiam, et per participationem. Cap. LXXXII
0100 - Page 84 - Ultima ratio desumpta ex modo, quo formae oriuntur a Iunioribus proposita examinatur et estenditur quid sit formas educi de finu, ac potestate materiae. Cap. LXXXIII
0101 - Page 85 - Themistij, et Auicennae opinio statuens caussam effectricem proximam viuentium sponte nascentium esse Intelligentiam separatam infra Deum. Cap. LXXXIV
0103 - Page 87 - Proposita opinio Auicennae, Themistijque proscinditur; ostendendo caussam effectricem proximam spontaneae viuentium generationis non esse Intelligentiam separatam. Cap. LXXXV
0104 - Page 88 - Themestij, et Auicennae rationes diluuntur, ac speciatim prima deducta ex similitudine generantis cum re genita. Cap. LXXXVI
0105 - Page 89 - Secunda ratio expenditur, quae animam a corporeo agente nulla ratione produci posse constituit; et eundem omnino modum essendi, et operandi confitetur. Cap. LXXXVII
0107 - Page 91 - Tertia ratio Auicennae diluitur, ostendendo an a corpore anima procreari valeat. Cap. LXXXVIII. Ut forma rei generandae praese possit, et se habeat ad generationem, et ad generans: an idem seipsum generare possit: unde occurritur quarta rationi. Cap. LXXXVIIII
0108 - Page 92 - Quintae rationis satisfit petitae ex habitudine operationis ad essentiam, et ex discrimine agentis materiam disponentis, et dispositae formam impertientis. Cap. LXXXX
0110 - Page 94 - Sexta ratio examinatur, ducta ex discrimine inter agens per essentiam, et id quod alia ratione operatur. Cap. XCI
0112 - Page 96 - Septimae rationi occurritur, depromptae ex differentia inter agens, seu mouens primum, et non primum intercedente. Cap. XCII
0113 - Page 97 - Octaua diluitur argumentatio, deprompta ex peculiari modo, quo caussa efficiens prima vim secundis tribuit operandi. Cap. XCIII
0114 - Page 98 - Nonae rationi respondetur, desumptae ex habitudine primariae caussae ad secundarias. Cap. XCIV. Decima ratio dissoluitur, petita ex Aristotele dicente ab Intelligentia naturam dependere. Cap. XCV
0115 - Page 99 - Philoponi, Virgilij, Macrobij, et Leonici sententia decernens animas eorum; quae sponte gignuntur, oriri proxime ab anima Mundi. Cap. XCVI
0116 - Page 100 - Animam mundanam non esse caussam effectricem proximam spontaneae viuentium originis, unde illorum animae immediate proueniant. Cap. XCVII. Diluuntur argumenta proscissae opinionis; ostendendo ab anima mundi vitam soli mundo inesse, non viuentibus nostratibus; nec proxime ab ea oriri sponte nascentia; sed solum ut a caussa remota, et communi. Cap. XCVIII
0117 - Page 101 - Platonicorum seniorum, et Marcelli opinio decernens caussam effectricem proximam spontaneae viuentium generationis esse Ideam. Cap. XCIX
0118 - Page 102 - Expenditur allata Platonicorum sententia, et ostenditur Idea non esse caussa spontaneae viuentium generationis. Cap. C
0119 - Page 103 - Soluuntur Platonicae, Marcellianaeque rationes; ostenditur que generabilium formas fieri ab efficiente materiali. Cap. CI
0120 - Page 104 - Auerrois opinio dicentis caussam effectricem proximam spontaneae viuentium generationis esse caelum, seu caeli calorem. Cap. CII
0121 - Page 105 - Conuellitur Auerrois opinio, demonstrando caelum, eiusue calorem non esse caussam effectricem proximam spontaneae viuentium generationis. Cap. CIII
0123 - Page 107 - Secunda ratio Auerrois non attingit verum discrimen ortus spontanei a non spontaneo; quod elicitur ex traditis. Cap. CV. Quomodo virtutes seminis se habeant ad animam; quae actu in eo inesse ostenditur, et in materia viuentium sponte gignendorum: ex quo tollitur tertium Auerrois argumentum. Cap. CVI
0124 - Page 108 - Quomodo semina sint prolifica per calorem; quiue sit iste calor; unde insit semini: et qui calor operetur in spontaneo viuentium ortu, et quomodo: ex quo soluitur Auerrois postrema ratio. Cap. CVII
0125 - Page 109 - Magni Alberti sententia statuens caeleste lumen esse caussam proximam sponte nascentium originis, et animarum effectricem. Cap. CVIII. Conuellitur allata Magni Alberti sententia ex rei natura, et ex ipsius doctrina. Cap. CIX
0126 - Page 110 - Magni Alberti ratio diluitur, ostendendo a lumine Lunae proxime non gigni ostrea. Cap. CX. Diui Thomae sententia decernens caussam effectricem proximim spontanei animantium ortus esse motum caeli. Cap. CXI
0127 - Page 111 - Expenditur opinio Diui Thomae; ostenditur que caelum motu suo non esse caussam effectricem proximam spontanei vivientium ortus. Cap. CXII. Diui Thomae rationes explicantur, ostendendo quomodo a caelo gignantur viuentia sponte nascentia; seu quomodo in virtute caeli omnia subcaelestia efficientia operentus; ac ut caelo insint omnes formae subcaelestium, ut in agente. Cap. CXIII
0129 - Page 113 - Fernelij sententia statuens viuentia sponte nascentia gigni a caelestibus influentijs immediate. Cap. CXIV. Opinio Fornelij exploditur; ostendendo influentias caeli non esse; non promouere spontaneam viuentium generationem; ac in eas nullum effectum resolui debere. Cap. CXV
0130 - Page 114 - Argumenta Fernelij diluuntur; ubi de tractione magnetis a polo; ferri a magnete; palearum ab electro vulgaris opinio conuellitur; magnetemque ad polum sponte conuerti; ferrum ad magnetem; paleas ad electrum sponte accurrere demonstratur. Cap. CXVI
0132 - Page 116 - Exercitatio cum acutissimo Scaligero de motu magnetis ad polum, ferri ad magnetem, et palearum ad electrum. Cap. CXVII
0133 - Page 117 - Picolominei sententia decernens viuentia sponte nascentia proxime gigni a spiritu facto vi luminis, ac motus caelestis. Cap. CXVIII. Opinio Picolominei expenditur, ostendendo spiritum caelestem non esse caussam effectricem proximam spontaneae viuentium generationis. Cap. CXIX
0134 - Page 118 - Diluuntur argumenta Picolominei, ostendendo quem spiritum, et qua ratione posuerit Aristoteles in spontanea viuentium generatione. Cap. CXX
0135 - Page 119 - Alexandri, Olympiodori, Cardani, ac vulgi opinio statuens caussam effectricem proximam spontanei viuentium ortus esse calorem, speciatimque ambientis. Cap. CXXI
0136 - Page 120 - Olympiodori, et sociorum opinio proscinditur, ostendendo calorem nullam esse caussam effectricem proximam animarum viuentium sponte nascentium. Cap. CXXOO
0138 - Page 122 - Occurritur argumentis Olympiodori, ostendendo quomodo calor tum balans e morientibus, tum in ambiente vigens inseruiat spontaneo viuentium ortus. Cap. CXXIII
0140 - Page 124 - Cardani rationibus respondetur; ostendendo calorem ambientis non generare viuentia; non esse ijs genitis naturalem; non esse animam; et quomodo generatio, et corruptio ab eodem agente proueniat. Cap. CXXIV
0142 - Page 126 - Flaminij rationes perpenduntur, ostendendo calorem caelestem Aristoteli non esse ab elementari distinctum spontaneae viuentium generationis autorem; nec esse multiplicis naturae, ut esse decet variorum viuentium effectorem. Cap. CXXV
0144 - Page 128 - Ouidij, et iuniorum rationibus occurritur; explicando qua ratione lumen, et motus promoueat ignis generationem; et calore vita nitatur. Cap. CXXVI
0145 - Page 129 - Ianduni opinio statuens animantia sponte nascentia gigni a parte calidiore rei putrescentis. Cap. CXXVII. Proscinditur allata sententia ostendendo sponte nascentia non fieri a parte calidiori substantiae putrescentis. Cap. CXXVIII
0146 - Page 130 - Diluuntur Iandani rationes, explicata proportione seminis ad rem putrem, et viuentis sementiferi ad caelum. Cap. CXXIX. Archangeli sententia decernens animantium sponte nascentium caussam effectricem esse calorem tum ambientis, tum rei putrescentis in virtute substantiae operantem. Cap. CXXX. Connuellitur proposita opinio, demonstrando a nullo calore in virtute caelorum produci posse viuentia sponte nascentia. Cap. CXXXI
0147 - Page 131 - Soluuntur argumenta obiecta, explicata habitudine disponentis caussae ad formas dispositae materiei conciliantem. Cap. CXXXII. Senecae, Marci Tullij, ac Ficini sententia decernens caussam effectricem proximam spontaneae viuentium generationis esse animam terrae, et aquae, seu eius elementi, in quo viuentia sponte nascuntur suas ideas in tali anima obtinentia. Cap. CXXXIII
0150 - Page 134 - Proposita Senecae, ac Ficini opinio expenditur, ostendendo caussam spontaneae viuentium generationis effectricem proximam non esse animam ullius elementi. Cap. CXXXIV
0152 - Page 136 - Respondetur primae rationi Senecae, ac Ciceronis; ostendendo quomodo terra nonuiuens nostratibus viuentibus alimentum exhibeat; et animarum plena dicatur. Cap. CXXXV
0154 - Page 138 - Substantia vivens ut a substantia accidente gigni dicatur; unde alterea Ficini ratio explicatur. Cap. CXXXVI
0155 - Page 139 - Tertia Ficini ratio diluitur, petita a natura tum qua agunt caussae naturales; tum determinante caussas efficientes proximas ad certos effectus. Cap. CXXXVII
0156 - Page 140 - Terram non habere animam ideis viventium sponte nascentium praeditam; neque in ideis naturam arti esse consimilem; unde soluitur quarta Ficini ratio. Cap. CXXXVIII
0157 - Page 141 - In terra quomodo insint efficientia proxima spontaneae viuentium terrenorum generationis: ex quo soluitur quinta Ficini ratio. Cap. CXXXIX
0158 - Page 142 - Elementorum formas de materia non educi; nec eorum qualitates ad colores, figuras, vitamque deduci a natura vitali, quae sit elementorum anima: unde soluitur sexta Ficini ratio. Cap. CXL. Mirabiles operationes in corpore, atque in animo factas a plerisque mistis, etiam inanimis, longe aliam habere caussam, quam elementi animam: unde soluitur septima Ficini ratio. Cap. CXLI
0159 - Page 143 - Mundo animam habente, non ideo necessarium esse singulis elementis animam inesse: Quare soluitur octaua Ficini ratio. Cap. CXLII. Terrae animam rationalem non inesse; nec opera terrae humanis esse pulchriora; etsi terrena quaedam animalia sint rationalia; idemque de ceteris elementis esse iudicium: unde soluitur nona Ficini ratio. Cap. CXLIII
0161 - Page 145 - Motum elementorum naturalem ad propria loca non esse effectum animae illorum. Quo nititur decima Ficini ratio. Cap. CXLIV. Elementa tota esse animata ex eo non colligi, quod eorum partes in animalibus vitam obtineant: unde soluitur postrema ratio Ficini. Cap. CXLV
0162 - Page 146 - Io.Grammatici, Vallesii, aliorumque putantium animantia sponte nascentia gigni a concursu variarum caussarum vel essentiali, vel fortuito, et accidentali. Cap. CXLVI
0163 - Page 147 - Philoponi opinio expenditur; Vallesiana proscinditur; ostendendo sponte genita obtinere caussam effectricem proximam; et non oriri per accidens a concursu caussarum fortuito. Cap. CXLVII
0164 - Page 148 - Rationes Vallesii examinantur; ostendendo quae casu nasci nequeant; et speciatim quae sit caussa proxime generans metalla, et lapides. Cap. CXLVIII
0166 - Page 150 - Alterea Io. Grammatici opinio proponitur asseuerantis animantia sponte nascentia gigni ab animae vegetalis facultate generatrice, remanente post obitum animae aliquantisper in cadaueribus. Cap. CXLIX
0167 - Page 151 - Conuellitur allata sententia, demonstrando facultates animae sine animae substantia non esse, nec operari; nec sola facultate vegetantis animae gigni animalia. Cap. CL. Rationes Philoponi explicantur; ostendendo quomodo mortuorum pili, et ungues augeantur; et carnes sentiant, ac tremant. Cap. CLI
0169 - Page 153 - Liber secundus, In quo ex rei natura inuestigantur caussae proximae Spontanei viuentium ortus uniuersim sumpti. Praefatio. Attexens dicta dicendis. Generatio viuentium nostratium in supremas sui species distribuitur. Cap. I
0171 - Page 155 - Quo consistat natura Spontanei viuentium ortus; et unde spontanei nomen acceperit. Cap. II
0172 - Page 156 - Quid habeat commune spontaneus ortus cum alijs speciebus generationis, sine cum ortu nonspontaneo. Cap. III
0173 - Page 157 - Afferuntur discrimina, quibus viuentium generatio spontanea disterminatur a nonspontanea. Cap. IV
0175 - Page 159 - Quot, quaeque caussae ad exactam notitiam spontanei viuentium ortus inquirendae sint. Cap. V
0176 - Page 160 - Quisnam ordo seruari debeat in theoria caussarum spontanaeae viuentium generationis. Cap. VI. Quotuplex, quaeque sit finalis caussa in spontaneo viuentium ortu explicanda. Cap. VII
0177 - Page 161 - Explicatur externus, et internus finis cui natura spontaneam viuentium generationem instituit. Cap. VIII
0178 - Page 162 - Affertur internus, et externus finis, cuius gratia fit spontanea viuentium generatio. Cap. IX
0179 - Page 163 - Spontaneae viuentium generationis forma quotuplex, quaeque a nobis consideranda sit. Cap. X. Explicatur vera caussa formalis spontanei animantium ortus definitione communissimae viuentium generationis. Cap. XI
0182 - Page 166 - Elicitur eadem caussa formalis ortus animantium spontanei ex definitione spontaneae viuentium generationis. Cap. XII
0183 - Page 167 - Materialis caussa, ex qua proxime fiunt, quaecunque in viuentium genere sponte nascuntur, ex rei natura expromitur; et primum materia propositi proxima a communi, et remota segregatur. Cap. XIII
0184 - Page 168 - Materialis caussae proximae spontanei viuentium ortus primum attributum indagatur, quod est priuatio proprie illam determinans ad formam sponte gignendi: ostenditurque talis materia esse mistum iam vita functum. Cap. XIV
0185 - Page 169 - Confirmatur materiam proximam spontanei animantium ortus esse cadauer, in quo insit anima, ut in vase, non animans. Cap. XV
0187 - Page 171 - Alterum attributum essentiale materiei proximae spontanei viuentium ortus explicatur, nempe ultima eius dispositio, qua ad subeundam animam ut sui formam apparataur ; eaque ostenditur esse concoctio. Cap. XVI
0188 - Page 172 - Caussa efficiens proxima spontanei viuentium ortus inuestigatur; primumque illius fundamentum ponitur ex Aristotele, omnes substantias naturales, ac speciatim viuentia sponte nascentia fieri ab agente uniuoco. Cap. XVII
0189 - Page 173 - Alter locus Aristoteli confirmantis omnes substantias fieri ab uniuoco. Cap. XVIII. Tertius locus Aristotelis docens omnia viuentia, et speciatim sponte nascentia fieri ab agente uniuoco. Cap. XIX
0190 - Page 174 - Quartus locus Aristotelis omnia naturalia generari ab uniuoco efficiente esseuerantis. Cap. XX
0191 - Page 175 - Quintus locus Aristoteleus aperiens omnia fieri ab uniuovo. Cap. XXI. Sextus locus Aristotelis patefaciens omnia, et speciatim sponte nascentia fieri ab uniuoco. Cap. XXII
0192 - Page 176 - Septimus locus Aristotelius constituens omnes substantias fieri ab uniuoco. Cap. XXIII. Octauus locus Aristotelis probans omnes substantias fieri ab uniuoco. Cap. XXIV
0193 - Page 177 - Nonus locus Aristotelis ostendens omnes animantes ab uniuoco gigni. Cap. XXV
0194 - Page 178 - Efficiens uniuocum spontanei viuentium ortus esse animam eiusdem speciei cum illa, quae animat sponte natas animantes. Cap. XXVI
0195 - Page 179 - Uniuocum efficiens animantium sponte nascentium esse animam in eorum materia degentem. Cap. XXVII. Formas in materia bifariam esse posse; et ut actus in materia; et ut locatum in vase. Cap. XXVIII
0196 - Page 180 - Formas accidentales esse valere in subiecto ut in vase, nihil illi conciliantes. Cap. XXIX
0197 - Page 181 - Formam analogice dictam de genere substantiae in materia esse posse velut in vase, et de calcis ardore ab aqua. Cap. XXX. Formas substantiales assistentes in materia subdita contineri posse, velut in vase, illi nil tribuentes. Cap. XXXI. Formam totius appellatam esse posse in sua materia, ut in vase, nil illi praestantem. Cap. XXXII
0198 - Page 182 - Formam substantialem informantem in materia esse valere, velut in vase, cui nihil tribuat. Cap. XXXIII. Rationalem animam in corpore contineri posse, ut in vase, ipsum non actuando. Cap. XXXIV
0199 - Page 183 - Animam vegetalem, et sentientem in corpore, ut in vase, contineri posse, ipsum non viuificantes, ex rei natura demonstratur. Cap. XXXV
0200 - Page 184 - Formam, et animam, a qua ut ab efficiente uniuoco proxime generantur animantia sponte nascentia, praexistere in eorum materia, seu in cadauere, ut in vase, nihil ad eam conferendo, colligitur ex rei natura, et ex illustri loco Aristotelis. Cap. XXXVI
0203 - Page 187 - Unde, qualis, et quomodo cadaueri, seu materiei communicetur anima, quae est efficiens uniuocum proxime generans viuentia sponte nascentia, in eorum materia, velut in vase, delitescens. Cap. XXXVII
0204 - Page 188 - Animam in cadauere, ut in vase, latentem esse agens uniuocum viuentis sponte gignendi, non quia sit eiusdem speciei solum cum anima illius; sed quia ipsa eadem numero se se illi in animam est exhibitura. Cap. XXXVIII
0205 - Page 189 - Efficiens caussa proxima spontanea viuentium generationis ex antehabitis elicitur, et explicatur. Cap. XXXIX
0207 - Page 191 - Accidentalis forma spontanei viuentium ortus, sine internus modus, quo allatae omnes caussae spontaneam animantium generationem promouerit, ex Aristotele aperitur. Cap. XL
0208 - Page 192 - Definitio exactissima spontanei viuentium ortus omnes illius caussas comprehendens affertur, et explicatur. Cap. XLI
0210 - Page 194 - Liber Tertius, In quo ex rei natura explicantur omnes spontaneae animantium generationes ad singulas eorum species reuocatae. Praefatio. Attexens dicta dicendis; et legendorum methodum promulgans
0211 - Page 195 - Distribuuntur animantia sponte nascentia in suas species supremas. Cap. I. Tubera, et fungos esse corpora viuentia. Cap. II
0213 - Page 197 - Tubera, et fungos in viuentium genere spontaneo exortu constitui. Cap. III
0214 - Page 198 - Tuberum, ac fungorum ortus spontaneus generatim explicatur. Cap. IV. De communi generatione tuberis. Cap. V
0215 - Page 199 - De ortu Misy, Ceraunij, Ebenique fossilis in genere tuberum. Cap. VI. De speciali ortu ceruini tuberis. Cap. VII
0217 - Page 201 - Fungorum ortus in supremas species distribuitur. Cap. VIII. De triplici ortu fungorum ex ligno. Cap. IX
0218 - Page 202 - Duplex origo fungorum ex terra surgentium explicata. Cap. X
0219 - Page 203 - Explicatur triplex origo fungorum ex lapide nascentium. Cap. XI
0221 - Page 205 - Spontanea stirpium generatio distribuitur in suas species supremas. Cap. XII
0222 - Page 206 - Inde, et quomodo sortiantur animam plantae sponte genitae de terra pullulantes. Cap. XIII
0223 - Page 207 - De stirpium spontaneo exortu ex fimo. Cap. XIV
0224 - Page 208 - Detegitur spontaneus ortus plantarum ex lapide, ac speciatim Corallij, et aliarum marinarum stirpium. Cap. XV
0225 - Page 209 - De spontaneo exortu terrenarum stirpium ex lapidum superficie. Cap. XVI
0226 - Page 210 - De triplici ortu caprifici, et aliarum plantarum lapides spontanea sui pullulatione findentium. Cap. XVII
0227 - Page 211 - Superior sententia confirmatur illustri loco Aristotelis. Cap. XVIII
0228 - Page 212 - De ortu palmae, fici, atque cupressi e testa et populi e rimis marmorum. Cap. XIX
0229 - Page 213 - De ortu imaginis plantarum in Borsycite, et Dendrachate lapide; frugum et filicum in alijs petris. Cap. XX
0230 - Page 214 - De ortu musci herbae virescentis in centro crystalli. Cap. XXI. De quadruplici spontanea herbarum origine ex aquis. Cap. XXII
0231 - Page 215 - De spontaneo stirpium triplici exortu ex niuibus. Cap. XXIII
0234 - Page 218 - De spontaneo plantarum ortu ex plantis consimilibus. Cap. XXIV. De spontaneo plantarum ortu ex lachryma exercitatio cum Scaligero. Cap. XXV
0235 - Page 219 - Oriri multas plantas e stirpibus dissimilis speciei. Cap. XXVI
0236 - Page 220 - Origo stirpium ex alienis quadruplex detegitur, duplici spontanea explicata. Cap. XXVII
0238 - Page 222 - De spontaneo exortu stirpium ex animali viuo; ac speciatim de ortu ederae ex cornibus viuentis cerui. Cap. XXVIII. De spontanea generatione hordeacei culmi in vesica hominis. Cap. XXIX
0239 - Page 223 - De ortu spontaneo spicae furris e naso mulieris. Cap. CXXX. De duplici spontaneo exortu musci, et algae in dorso balenae, et cancrorum testis. Cap. XXXI. Ge gemina spontanea origine stirpium ex animalium cadaueribus; ac speciatim de ortu corallij ex humano craneo; et asparagorum ex cornu arietis. Cap. XXXII
0240 - Page 224 - De spontaneo, et nonspontaneo plantarum ortu e metallis. Cap. XXXIII
0241 - Page 225 - Quot, quaeque sint Zoophytorum genera. Cap. XXXIV. De spontanea spongiarum, urticarum, aliorumque marinorum plantanimalium generatione. Cap. XXXV
0242 - Page 226 - De duplici nonspontaneo, et triplici spontaneo exortu molae in utero feminarum. Cap. XXXVI. Distributio spontanei ortus animalium brutorum mediae, ac infimae fortis. Cap. XXXVII. De spontaneo exortu animalium ex igne. Cap. XXXVIII
0243 - Page 227 - De spontaneo vermium ortu ex niue. Cap. XXXIX
0245 - Page 229 - De spontaneo animalium ortu ex aere, seu ex nubibus, ac rore. Cap. XL
0246 - Page 230 - De spontaneo animalium ortu ex aquis. Cap. XLI. De spontaneo animalium ortu e metallis. Cap. XLII
0247 - Page 231 - De spontaneo animalium ortu ex terra, seu luto. Cap. XLIII
0249 - Page 233 - De spontaneo vermiculorum ortu ex tuberibus, et fungis. Cap. XLIV. Oriri multas animalium species in stirpibus, ac lignis viuentibus. Cap. XLV
0251 - Page 235 - De quadruplici spontaneo exortu animalium ex plantis adhuc viuentibus. Cap. XLVI. Animalia multiplicis naturae, ac speciatim aues e stirpibus, ac lignis corruptis exoriri. Cap. XLVII
0253 - Page 237 - Britannicae conchae anatiferae
0254 - Page 238 - Quot, quibusque modis animalia e stirpium cadaueribus sponte oriantur; seu de quadruplici ortu spontaneo animalium e plantis corruptis. Cap. XLVIII
0255 - Page 239 - De spontanea generatione animalium e plantarum succis. Cap. XLIX
0256 - Page 240 - De spontaneo exortu murium, et anguillarum, ac omnino animalium ex animalibus viuentibus eiusdem speciei. Cap. L
0257 - Page 241 - Sponte nasci pleraque animalia ex viuente animali diuersae speciei; ac de serpentibus Hebraeorum pulchra. Cap. LI
0260 - Page 244 - Quotuplex, quaeque sit animalium origo spontanea ex animali diuersae speciei exercitatio cum Scaligero. Cap. LII
0261 - Page 245 - De spontanea generatione animalium ex diuersae speciei animalium excrementis excretis. Cap. LIII
0262 - Page 246 - De ortu spontaneo animalium ex cadauere viuentium eiusdem speciei. Cap. LIV
0263 - Page 247 - De ortu animalium spontaneo ec cadauere animalis diuersae speciei. Cap. LV
0265 - Page 249 - De ortu spontaneo animalium intra solidissima saxa. Cap. LVI
0267 - Page 251 - Liber Quartus, In quo diluuntur omnes dubitationes superioribus dogmatibus negocium facessentes. Praefatio. Attexens dictis dicenda. Operis inscriptio defenditur: Exercitatio cum acutissimo Scaligero. Cap. I
0269 - Page 253 - Operis argumentum non esse fictitium, sed reale; ac pleraque viuentia sine vero semine a seipsis exoriri, et ab interno efficiente produci. Cap. II
0270 - Page 254 - Utilissimam, ac necessariam esse difficilium, atque adeo spontanei animantium ortus accuratam explicationem. Cap. III. Cur viuentium sponte natorum quaedam possint sobolem sibi similem procreare; quaedam solum dissimilem; et alia nullam. Cap. IV
0271 - Page 255 - Mortuorum resurrectionem non esse naturalem, sed pure miraculosam. Cap. V
0272 - Page 256 - Gigantum immanaem altitudinem haud esse fabulosam. Cap. VI
0275 - Page 259 - Elementa in indiuiduo esse generabilia, et corruptibilia et secundum partes, et secundum totum; aeterna vero eadem esse in specie solum. Cap. VII
0278 - Page 262 - Suppositiones in scientia fieri posse falsas, et impossibiles. Cap. VIII. Contraria quaelibet esse in eodem genere quomodo accipiendum sit. Cao. IX
0279 - Page 263 - Coruptibile qua ratione semper durare queat. Cap. X. Marina, et alla esse bruta quamplura humanam effigiem habentia. Cap. XI
0280 - Page 264 - Coctio quae ab externo calore fiat, et quae ab interno exercitatio cum Vallesio. Cap. XII
0281 - Page 265 - Lumbricorum generationem in stomacho non fieri, sed in intestinis. Cap. XIII
0282 - Page 266 - Nauium puppes appium, et laurum germinare potuisse. Cap. XIV. Ut formae substantiales suscipiant magis, et minus. Cap. XV
0284 - Page 268 - Deum Optimum esse formam uniuersi, ac mundi animam, exercitatio cum Ficino. Cap. XVI
0286 - Page 270 - Ferrum magnete non trahi; sed ad magnetem sponte accurrere: exercitatio cum Fracastorio. Cap. XVII
0288 - Page 272 - Viuentibus omnibus nostratibus alimentum, et vitam esse in terra, et aqua; non in aere, vel igne. Cap. XVIII. Bruta nulla oriri virtute incorporea in feminam a masculo transfusa. Cap. XIX
0289 - Page 273 - Sponte nascentia viuentia vere non gigni ullius interuentu seminis Aristoteli. Cap. XX
0290 - Page 274 - Viuentia sponte nascentia eiusdem speciei esse valere cum ijs, quae semine, coituque procreantur. Cap. XXI
0294 - Page 278 - Generans ut possit esse caussa interna. Cap. XXI. Externum efficiens disponens materiam in ortu spontaneo, formam generans in non spontaneo locum habere. Cap. XXIII
0295 - Page 279 - Nil esse generabile, aut corruptibile per accidens, licet aliqua generentur, et corrumpantur per accidens. Cap. XXIV. Ad exactam generationis notitiam oportere nouisse caussam finalem. Vap. XXV
0296 - Page 280 - Sponte natorum utilitatem esse magnam hominibus: exercitatio cum Firmiano. Cap. XXVI. A singularibus pendere posse speciei aeternitatem. Cap. XXVII
0297 - Page 281 - Aqua in nubibus, et in terrae visceribus ut gignatur ab efficiente uniuoco.Cap. XXVIII. Sponte nascentia oriri ab uniuoco agente nullibi negat Aristoteles. Cap. XXIX. Alter locus geminus Aristotelis explicatur apparenter oppositus uniuocationi generantis substantiam. cap. XXX
0298 - Page 282 - Lolium ex tritico natum ut ortum habeat ab agente uniuoco. Cap. XXXI. Anima spontaneum ortum promouens ut uniuoca sit cum toto viuente sponte genito. Cap. XXXII
0299 - Page 283 - Formam substantialem in materia esse, ut in vase, nihil actuantem, an sit nouum dogma. Cap. XXXIII
0300 - Page 284 - Sponte nasci nihil ex viuente nobiliori. Cap. XXXIV. Forma ut possit in speciem deteriorem degenerare. Cap. XXXV
0301 - Page 285 - Forma in re putri degens quae sit effectrix animantium inde sponte nascentium; et qua adueniente forma gignendi viuentis aboleatur. Cap. XXXVI. Animam pristini viuentis vegetalem, ac sensitricem permanere posse in cadauere, non autem rationalem, haud negat ullibi Aristoteles. Cap. XXXVII
0302 - Page 286 - Lapides, filices, capilli veneris, lingua ceruina, et mulae ut habeant generationem ab uniuoco agente. Cap. XXXVIII. Fungos, et tubera etsi nil ex se generent, viuere tamen. Cap. XXXIX
0303 - Page 287 - Tubera, et fungos non crescere a calore terrae, ut pili in cadaueribus, exercitatio cum Magno Alberto. Cap. XL
0304 - Page 288 - Tubera, et fungos oriri sponte, sed non ex putri. Exercitatio cum Picolomineo. Cap. XLI
0305 - Page 289 - Cortices cur arguant vitam in tubere, ac fungo; non in lapide. Cap. XLII. Fungos, ac tubera nullo semine gigni, sed sponte semper. Cap. XLIII
0306 - Page 290 - E saxis plantas sponte oriri. Exercitatio cum Scaligero. Cap. XLIV
0307 - Page 291 - Corallium non oriri in terra molli; sed substantiae durissimae lapidum adnasci. Cap. XLV
0308 - Page 292 - Quomodo tandiu, et in tam paruis corpusculis, quales sunt pulueres, permaneat anima spontaneam viuentium generationem effectura. Cap. XLVI. Figurae plantarum in lapidibus a natura fictae a quo efficiente proxime pendere dicendae sint. Cap. XLVII
0309 - Page 293 - Exhalatio ut concrescere queat, et comprehendere formam plantarum. Exercitatio cum Scaligero. Cap. XLVIII
0310 - Page 294 - Planta ut possit esse, quae folijs, et radice careat. Exercitatio cum eodem Scaligero. Cap. XLIX
0311 - Page 295 - Gummi esse plantarum excrementum. Exercitatio cum Scaligero. Cap. L
0312 - Page 296 - In flammis oriri posse, ac viuere animalia. Exercitatio cum Mercuriali, Matthiolo, Cardano, et Olympiodoro. Cap. LI
0316 - Page 300 - In niuibus oriri sponte, ac viuere posse vermes. Exercitatio cum Mercuriali. Cap. LII
0317 - Page 301 - Salamandrae origo ut ex aquis esse valeat, eaque spontanea. Cap. LIII
0318 - Page 302 - Mures an sint animalia perfecta, et quomodo. Exercitatio cum Cardano. Cap. LIV. Aseres ex arbore nasci posse. Exercitatio cum Magno Alberto. Cap. LV
0319 - Page 303 - Vermes in aluo pueri fieri ex intestinorum tunica. Exercitatio cum Aetio. Cap. LVI. Apes non fieri ex melle, nec ex rore. Exercitatio cum Cardano, et Scaligero. Cap. LVII
0321 - Page 305 - Oua, et semina viuere, ac in se habere vim genitalem; non autem praeparare materiam ad recipiendam animam a caelo. Exercitatio cum Iunioribus. Cap. LVIII. Contemplationem spontaneae viuentium generationis non esse despiciendam ob utilitatem. Cap. LIX
0323 - Page 307 - Quomodo forma in praestantiorem speciem attolli valeat. Cap. LX
0324 - Page 308 - Quomodo ex metallis plantae prodire valeant ortu spontaneo: Exercitatio cum Scaligero. Cap. LXI. Sanguinis generatio ut non sit coctio; fiatque in coctione; utque coctio fiat a calore substantifico. Cap. LXII. Efficiens caussa spontanei viuentium ortus quo sensu dicta sit esse anima. Cap. LXIII
0325 - Page 309 - Forma praecedens ut disponat materiam ad futuram. Cap. LXIV
0326 - Page 310 - Forma generans sponte nascentia ut non migret de una in aliam materiam. Cap. LXV. Viuentia quae non habeant cibi exitum. Plinij locus illustratus: et castigatus. Cap. LXVI
0327 - Page 311 - Planta agniferas non esse ita gratis inter fabulosas adnumerandas. Cap. LXVII
0329 - Page 313 - Crystali originem esse ex aqua congelata. Cap. LXVIII
0331 - Page 315 - Contrariorum uno existente in rerum natura, non oportere alterum existere. Cap. LXIX. Creationem latuisse Aristotelem, ac physice nosci non posse. Cap. LXX
0333 - Page 317 - Caelum esse corpus naturale. Cap. LXXI
0335 - Page 319 - Vitis ut aureos capreolos tulerit; deque metallorum semente, atque augmentatione. Cap. LXXII
0336 - Page 320 - Forma substantialis, at speciatim anima sentiens, ac vegeta, ut existero possit antequam compositum producatur. Cap. LXXIII
0337 - Page 321 - Effectus casuales, et fortuiti ut possint vere dici semper fieri ab efficiente uniuoco, et ab aequiuoco. Cap. LXXIV
0338 - Page 322 - De animalium intra saxa nascentium materia; et de natorum alibi petrificatione. Cap. LXXV
0339 - Page 323 - Peroratio totius Operis. Cap. LXXVI